İş Sözleşmesi Bildirim Süresi İçinde Haklı Nedenle Fesih Edilebilir mi? (06.05.2008)

fesih2Bildirim süreleri 4857 sayılı iş kanunun 17. maddesinde düzenlenmiştir. 17.madde ye göre;

İş sözleşmeleri;

  • İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
  • İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
  • İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
  • İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,

Feshedilmiş sayılır.

Bu süreler çalışarak geçirilebileceği gibi, kıdem süresine göre tekabül eden bildirim süresinin parası, peşin ödenerek de iş akdi sonlandırılabilmektedir. Peki; bildirim süresini çalışarak geçiren işçinin iş akdi, bu süre içinde işverence veya işçi tarafından haklı neden olması halinde, haklı sebeple derhal fesih edilebilir mi?

Mesela bildirim süresi içinde işçinin mazeretsiz olarak iki gün üst üste işe gelmemesi, işçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması yada işverenin işçisine hakaret etmesi, işçisinin hak edişlerini(ücretini) ödememesi halinde, tarafların bildirim süresi içinde  haklı sebeple derhal fesih haklarını kullanma imkanları bulunabilir mi?

Konuyla ilgili 4857 sayılı İş Kanunu içinde bu konuyla ilgili bir düzenleme bulunmadığından konuya ilişkin boşluğu, Yargıtay’ın doldurduğu gözükmektedir. Yargıtay ise vermiş olduğu kararlarda, bildirim süresi içinde tarafların haklı nedenle derhal fesih yapabilecekleri kararına varmıştır. Bir başka deyişle işçi veya işveren bildirim süresi içinde şartların oluşması halinde, iş akdini madde 24 veya 25’e göre haklı sebeple derhal fesih edebileceklerdir.

İş akdinin 24. madde gereğince işçi tarafından feshinde işçiye sadece kıdem tazminatı ödenmektedir. İşveren tarafından 25. maddeye göre yapılan Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri sebeple yapılan haklı fesihlerde kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez. 25. maddenin diğer nedenlerine dayanarak yapılan fesihlerde ise, sadece kıdem tazminatı ödenmektedir.

İş akdinin bildirim süresi içinde haklı nedenle derhal fesih edilebileceğine ilişkin Yargıtay Kararları:

1) ÖZET: İş sözleşmesinin feshi ihbar suretiyle feshin de fesih, feshi ihbar süresinin (ihbar önelinin) sonunda gerçekleşir. Ancak, feshi ihbar süresi içinde bir haklı fesih nedeni ortaya çıktığı takdirde, iş sözleşmesi feshi ihbar süresinin bitmesi beklenmeksizin ve haklı nedenle feshedilebilir. Bu durumda, ihbar tazminatının ödenmesi gerekmez. (Yarg. 9. HD, 10.10.2003 E. 2003/4302, K. 2003/16781)

2) ÖZET: Dosya içeriğinden, davacının hizmet akdinin feshi nedeniyle davalı işveren tarafından 02/04/2004 tarihinde 8 haftalık ihbar önel süresi verildiği ve önelin 05/04/2004 tarihinde başlayacağının bildirildiği anlaşılmıştır. Önel süresi içerisinde işyerine gelen davacının 16/05/2004 tarihinde bir kavgaya karıştığı, Disiplin Kurulu Kararı ile 21/05/2004 hizmet akdinin 4857 S. Yasanın 25/11 Md. gereğince feshedildiği; bu fesih üzerine de davacı tarafından yeni bir feshin geçersizliği ve işe iade davası açıldığı, bu dava dosyasının Bozüyük İş Mahkemesinin 2005/69 Esas sayılı ile derdest olduğu anlaşılmaktadır. Derdest olan 2005/69 E. Sayılı dosyadaki ihbar önel süresi içindeki fesihle ilgili dava sonucu verilecek karar temyiz incelemesi yapılan bu davada da etkili olacaktır. Bu nedenlerle, Bozüyük iş Mahkemesi'nin 2005/69 E. Sayılı davasının sonucu beklenmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.( Yarg. 9. HD, 26.01.2006 E. 2005/34038, K. 2006/1467)